Borgarhólsskóli

Iðjuþjálfun er vaxandi starfsgrein á Íslandi og viðfangsefni iðjuþjálfa eru fjölbreytileg. Siðan 1997 er hægt að stunda nám við Háskólans á Akureyri sem lýkur með BS gráðu.

Til að sinna störfum sínum þurfa iðjuþjálfar að búa yfir góðri þekkingu á uppbyggingu og starfsemi mannslíkamans, sálfræði, félagsfræði og þroskaferli mannsins. Enn fremur er þekking á eðli sjúkdóma og öðru því er getur ógnað heilsu fólks nauðsynleg. Sérþekking iðjuþjálfa grundvallast á vísindum um iðju mannsins og þeirri hugmynda- og aðferðafræði sem starf iðjuþjálfa byggist á. Starfsvettvangur er aðallega á sviði heilbrigðis, félags- og menntamála og iðjuþjálfar vinna ýmist innan eða utan stofnana samfélagsins.

Í iðjuþjálfun er sérþekking á daglega iðju mannsins. Þá er átt við allt sem fólk innir af hendi í daglegu lífi í þeim tilgangi að annast sig og sína. Til dæmis má nefna sem iðju að klæða sig, að aka bíl, elda mat, spila fótbolta. Fyrir nemendur okkar er skólinn iðja sem þau eru í stóran hluta dagsins. Þó það virðist sjálfsagt og einfalt fyrir flesta, þá getur það verið erfitt og verkefnin jafnvel óyfirstíganleg fyrir marga nemendur sem ekki hafa þroskast eðlilega. Til þess að efla færni nemenda nýta iðjuþjálfar fræðslu, ráðgjöf og þjálfun. Í upphafi þarf að gera nákvæmt mat á getu og áhuga nemendans, iðju hans og aðstæðum. Þjálfun getur falist í því efla hjá viðkomandi þá eiginleika sem eru nauðsynlegir til að inna ákveðin verk af hendi. Þetta geta verið eiginleikar eins og hreyfing, skynjun, hugarstarf eða tilfinningalíf og félagsleg samskipti.

Á síðustu árum hefur fjöldi iðjuþjálfa í skólum aukist jafn og þétt sérstaklega á Norðurlandi. Við Borgarhólsskóla hefur starfað iðjuþjálfi síðan haustið 2002.

·         Efla þátttöku nemenda við skólatengd Verk (Skólafærni sjá fyrir neðan (*) )

·         Aðlögun umhverfis og viðfangsefna

·         Útvegun hjálpartækja

·         Mat á skólafærni (Matstæki í notkun sjá fyrir neðan (*) )

·         Áætla íhlutun hvers nemanda (sjá fyrir neðan (*) )

·         Þjálfun (skynhreyfiþjálfun, fínhreyfiþjálfun, skriftarþjálfun)

·         Ráðgjöf til nemenda, foreldra, kennara, annars  starfsfólks

·         Vinna við einstaklingsnámskrárgerð

·         Aðlaga skólahúsgögn fyrir hvern nemanda

 

 

§ Ofvirk börn með athyglisbrest

§ Börn með slæma skynúrvinnslu (allskonar fælni, vitlaust grip á skriffæri, slæma setstöðu og erfiðleika við sjónræna úrvinnslu)

§ Börn með klunnalegar hreyfingar ( gróf- og fínhreyfingar, lítil samhæfing í hreyfingum)

§ Slök félagsfærni

§ Þroskahömluð og fötluð börn

 

ž Veita ráðgjöf til kennara, foreldra og nemenda: Út frá upplýsingum sem koma í ljós með notkun matstækja og áhorfi.

ž Skynhreyfiþjálfun: Bein þjálfun fyrir einstaklinga og hópa með áherslu að bæta skynúrvinnslu.

ž Fínhreyfinámskeið:Börn með vitlaust grip og/eða slæma skrift. Gerðar verði skriftaræfingar og unnið með alls konar fínhreyfingar.

ž Hreyfileikjanámskeið: Fyrir börn á yngstastigi.

ž Félagsfærnihópar (ART)

ž Stilla skólahúsgögn fyrir hvern nemenda

ž Umsjón með ADHD börnum á yngsta og miðstig

ž Mál og hreyfiþjálfun í fyrsta bekk

ž Fyrirlestrar og fræðsla

 

·        Movement Assessment Battery for Children - 2

Er staðlað hreyfiþroskapróf sem tekur á ýmsum hreyfiþáttum svo sem samhæfingu fínhreyfinga og fingrafimi, sambeitingu sjónar og hreyfinga, auk jafnvægis bæði kyrrstöðu og á hreyfingu. 

·        Sensory Profile

Sensory Profile er staðalbundið matstæki fyrir börn á aldrinum 3ja til 10 ára. Það samanstendur af spurningalistum sem foreldrar eða aðrir þeir sem annast barnið fylla út. Tilgangur með notkun þess er að meta hversu vel börnin túlka og vinna úr skynáreitum og áhrif röskunar á færni og hegðun í daglegu lífi.

·        School Function Assessment (SFA)

Þetta er markbundið matstæki fyrir 6 – 12 ára nemendur með sérþarfir og ætlað til að meta færni þátttöku og færni við ýmis viðfangsefni í skóla. Sjónum er beint að virkni og færni nemandans við mismunandi aðstæður í skólanum og hversu mikla aðstoð og aðlögun hann fær.

·        Canadian Occupational Performance Messure (COPM)

Er hálfbundið viðtal sem hægt er að nýta með börnum, foreldrum og kennururm. Mæld er færni við iðju og fengnar upplýsingar frá skjólstæðingi um frammistöðu, ánægju og mikilvægi iðjunnar. COPM nýtist vel við að skilgreina færnivanda og skjólstæðingur forgangsraðar því sem hann vill breyta.

·        Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ - Icelandic)

Er spruningalisti með 25 spurningum um hegðun og líðan barns, fyrir börn á aldrinum 4ra til 16 ára. Foreldrar eða kennarar svara spurningum.

 

 (*) Íhlutun iðjuþjálfa

Út frá þeim upplýsingum sem er safnað í gegnum matstæki er svo skipulögð íhlutun svo hægt sé að veita markvissa þjálfun og ráðgjöf. Íhlutun iðjuþjálfa getur verið þrenns konar, ráðgjöf, óbein þjálfun og bein þjálfun.